Blog

Ksylitol – naturalny cukier, chroniący przed próchnicą

Próchnica to prawdziwa zmora Polaków. Problem jest na tyle duży, że trudno dziś spotkać pełnoletnią osobę, która choć raz w życiu nie miałaby zakładanych na zęby plomb. Najczęściej za zmiany próchnicze odpowiedzialny jest sposób żywienia. Główną pożywkę próchniczych bakterii stanowi wszechobecny cukier, który nie tylko psuje zęby, ale prowadzi również do cukrzycy, otyłości, trądziku czy chorób krążenia.

Coraz modniejsze stają się pasty do zębów o naturalnym składzie, często także bez zawartości fluoru. Jedną z substancji, która często się w nich znajduje jest ksylitol – tak zwany alkohol cukrowy. Jak jest pozyskiwany? Jaki jest jego wpływ na naszą jamę ustną?

Czym jest ksylitol?

Ksylitol to naturalny cukier, pozyskiwany najczęściej z drzewa brzozy. Ma ponad czternastokrotnie niższy indeks glikemiczny od cukru białego, ponieważ nasz organizm przetwarza go przy minimalnym udziale insuliny. Nie fermentuje w układzie pokarmowym.

W kuchni, ksylitol może być używany do doprawiania potraw, przy czym bezpiecznie mogą go stosować nawet diabetycy oraz osoby z nietolerancją glukozy. Jest on prawie dwukrotnie mniej kaloryczny od cukru! Według FDA i JEFCA, spożywanie ksylitolu jest bezpieczne, niezależnie od dziennie przyjętej dawki.

Niegdyś do pozyskiwania ksylitolu wykorzystywano korę brzozy, dziś najczęściej jest on wytwarzany z łuszczyn kukurydzy – takie rozwiązanie jest znacznie bardziej ekonomiczne i bezpieczniejsze dla środowiska. Co istotne, oprócz tego, że ksylitol doskonale potrafi zastąpić cukier w roli słodzika, to jeszcze do tego wykazuje działanie przeciwpróchnicze i bakteriobójcze. Dzięki temu w niektórych produktach do pielęgnacji jamy ustnej stanowi alternatywę także dla kontrowersyjnego fluoru.

Działanie ksylitolu na jamę ustną

Aby rozważyć tę kwestię, musimy bliżej przyjrzeć się temu, jak powstaje próchnica.

Do powstania zmian próchnicowych, niezbędne są cztery czynniki:

  • bakterie, które są odpowiedzialne za rozwój tej choroby
  • cukry – bakterie aby żyć, potrzebują cukrów. Gdy je otrzymają, wytwarzają kwasy obniżające poziom pH w ustach, które spada poniżej 5,5. Taka wartość sprzyja demineralizacji szkliwa, czyli tworzy otwartą drogę dla próchnicy,
  • podatność zębów – kwasy produkowane przez bakterie niszczą szkliwo zębów. Jeżeli szkliwo jest już osłabione bądź podatne na ich działanie – powstają ubytki,
    czas.

Dużą rolę w dbaniu o zdrowie jamy ustnej odgrywa ślina. W naszej buzi, pełni ona kilka podstawowych funkcji:

  • odżywczą – pomaga dbać o prawidłowy skład mineralny zębów,
  • ochronną – pozwala ograniczyć ilość bakterii przylegających do szkliwa,
  • buforującą – przywraca naturalne pH w jamie ustnej,
  • obronną – ma zdolność do niszczenia bakterii,
  • trawienną – zawiera w sobie enzymy trawienne, które biorą udział w pierwszym etapie trawienia pokarmów.

Niestety – ślina potrzebuje około 60 minut na powtórną regenerację swojego pH. Dlatego też podjadanie przez cały dzień nie służy naszym zębom i utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej w jamie ustnej.

Tu uwidacznia się przewaga ksylitolu nad zwykłymi cukrami. Jako że nie podlega on fermentacji – nie może zostać zamieniony w kwasy przez bakterie, znajdujące się w jamie ustnej. Pomaga on przywrócić właściwy poziom pH w jamie ustnej. Ponadto, zwiększa wchłanialność soli wapnia, fosforanów i fluorku w strukturę szkliwa, dzięki czemu wzmacnia je i uodparnia na ataki bakterii.

Ksylitol pomaga chronić zęby przed próchnicą także dzięki temu, że zwiększa wytwarzanie śliny, której dobroczynny wpływ na uzębienie już przybliżyliśmy. Jego właściwości wpływają na poprawę właściwości odżywczych i buforujących śliny. Może warto więc zaopatrzyć się w gumę do żucia, wzbogaconą tym cukrem?

W ponad 300 badaniach naukowych potwierdzono, że ksylitol jest w stanie cofnąć próchnicę o nawet 50%.

Dlaczego ksylitol zamiast cukru?

Powodów dla których warto zastąpić cukier ksylitolem jest kilka. Najważniejsze z nich to:

  • ksylitol nie stanowi pożywki dla bakterii próchniczych. Dzięki temu zażywanie produktów z ksylitolem nie zwiększa ryzyka próchnicy;
  • za sprawą ksylitolu obniżona zostaje w jamie ustnej ilość nierozpuszczalnych polisacharydów, co sprawia, że płytka nie przylega tak ściśle do zębów i łatwiej jest ją usuwać przy pomocy szczotkowania;
  • ksylitol ogranicza rozwój drożdżaków i pleśni, stanowiąc świetną profilaktykę przed drożdżycą jamy ustnej;
  • dzięki właściwościom prebiotycznym, ksylitol ma pozytywny wpływ na rozwój mikroflory jelitowej;
  • stosowanie produktów na bazie ksylitolu nie powoduje nieświeżego oddechu.

Obecnie na sklepowych półkach dostępnych jest mnóstwo produktów do pielęgnacji jamy ustnej, które zamiast cukru zawierają ksylitol. Znajdziemy wśród nich liczne pasty do zębów, płyny do płukania ust, a nawet gumy do żucia. Symbol ksylitolu w składzie produktów to E967.

Od kiedy należy przeciwdziałać próchnicy?

Nie czekaj na rozpoczęcie walki z próchnicą do momentu, gdy na twoich zębach pojawią się pierwsze czarne plamki! Profilaktykę warto rozpocząć od pierwszych lat życia. Można na przykład wcierać dziecku w nowe mleczne zęby ksylitol bądź zakupić mu pastę do zębów, która poza fluorkiem będzie zawierała także ten cukier.

Badania pokazują, że żucie gumy z ksylitolem w okresie ciąży, zmniejsza ryzyko wystąpienia próchnicy u dziecka w wieku pięciu lat o 70%! Być może profilaktykę warto rozpocząć nawet zanim maluch przyjdzie na świat? Jeżeli natomiast dziecko będzie miało ochotę na słodycz – dajmy mu cukierek czy lizaka z ksylitolem. Nie tylko nie zaszkodzi on tak, jak zwykły cukier, ale i pomoże przeciwdziałać powstawaniu zmian próchnicowych.

Ksylitol to substancja, która od wielu lat jest ceniona na rynku produktów stomatologicznych. Jej popularność rośnie jednak dopiero w ostatnim czasie. Sięgnij po jeden z naszym produktów z tym cukrem w składzie – a na pewno odczujesz jego pozytywny wpływ na uzębienie.

Skuteczna walka z suchością jamy ustnej

Preparaty zawierające ksylitol pozwalają także skutecznie walczyć z suchością jamy ustnej. To przypadłość, która nie tylko powoduje codzienny dyskomfort w postaci braku możliwości przełykania śliny, drapania w gardle czy pieczenia języka, ale ma również negatywny wpływ na kondycję zębów. Ślina stanowi bowiem naturalną barierę ochronną przed bakteriami, umożliwia wypłukiwanie szkodliwych drobnoustrojów z jamy ustnej. Gdy praca ślinianek jest zaburzona, szkodliwe naloty mają pełne pole do popisu, zwiększając ryzyko próchnicy.

Produkty z ksylitolem zwalczają kserostomię poprzez pobudzenie ślinianek do działania. Dzięki nim jama ustna staje się odpowiednio nawilżona i może na nowo wypłukiwać szkodliwe bakterie.

Czy ksylitol może być szkodliwy?

Jak już wiecie, ksylitol stanowi bardzo ciekawą alternatywę dla cukru i produkty zawierające ten organiczny związek chemiczny są na pewno godne rozważenia. Mimo to, także korzystając z ksylitolu trzeba pamiętać o zasadzie „co za dużo, to niezdrowo”. Zwłaszcza jeżeli zamierzasz spożywać go samodzielnie. Dzienna dawka ksylitolu nie powinna przekraczać 40g, a do diety najlepiej wprowadzać go stopniowo. Wszystko dlatego, że organizm musi przyzwyczaić się do działania ksylitolu. Przedawkowanie tego specyfiku grozi bólem jelit i biegunką.

Osoby, które cierpią na kłopoty z jelitami bądź nerkami przed włączeniem ksylitolu do codziennej diety powinny zasięgnąć konsultacji z lekarzem. Na ksylitol muszą uważać także osoby mające czworonogi. Psy w żadnym wypadku nie powinny mieć dostępu do tego organicznego związku chemicznego. Zażycie przez pupila nawet niewielkiej dawki ksylitolu może skutkować poważnymi kłopotami z wątrobą, a nawet śmiercią.

Karolina Małecka

Od 5 lat jestem mamą. Kiedy szukałam informacji o tym, jak odpowiednio dbać o jamę ustną mojego synka, nie mogłam znaleźć wiarygodnych źródeł w Internecie. Z tego powodu zaczęłam przeglądać literaturę. Od tego czasu w Internecie zaczęło pojawiać się wiele informacji. Nie wszystkie jednak są zgodne z prawdą. Moim celem jest podawać wiarygodne informacje wszystkim rodzicom, którym zależy na tym, by odpowiednio dbać o zdrowie jamy ustnej swoich pociech.

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Back to top button