Płytka bakteryjna – garść najważniejszych informacji

Płytka bakteryjna dostaje się do jamy ustnej wraz z każdym spożywanym posiłkiem. Zazwyczaj przybiera żółtawy bądź brązowy odcień i gromadzi się na powierzchni zębów, w szczelinach międzyzębowych oraz na brzegach dziąseł. Znajdującą się w początkowej fazie płytkę bakteryjną nie jest trudno usunąć – wystarczy do tego sumienne wyszczotkowanie zębów i użycie nici stomatologicznej. Gorzej, jeśli pozostawisz ten szkodliwy nalot sam sobie. Wówczas płytka bakteryjna przeistoczy się w kamień nazębny, który może skutkować próchnicą. Oto kilka najważniejszych informacji na temat płytki bakteryjnej i sposobów jej usuwania.

Budowa płytki bakteryjnej

W początkowej fazie na płytkę bakteryjną składają się w zdecydowanej większości glikoproteiny oraz inne substancje zawarte w ślinie. Z biegiem czasu, gdy płytka nie jest usuwana, do glikoprotein zaczynają dołączać bakterie próchnicotwórcze, które przesyłamy do jamy ustnej za sprawą spożywanych posiłków. Finalnie bakterie te stanowią od 60 do 80% zawartości płytki. Reszta jej struktury to polisacharydy powstałe z metabolizmu bakterii, leukocytów, wapnia, fosforu i złuszczonych komórek nabłonka.

Poszczególne warstwy bakterii są ułożone w płytce bakteryjnej w sposób zorganizowany. Każda z nich pełni określoną rolę i osadza się na płytce we właściwej dla siebie kolejności. Fundament płytki stanowi tak zwana błonka nabyta, która powstaje w jamie ustnej zaraz po wyszczotkowaniu zębów. Co ciekawe, jej powłoka z jednej strony chroni powierzchnię zębów przed działaniem bakterii, zaś z drugiej umożliwia drobnoustrojom przyczepianie się do płytki.

Wpływ płytki bakteryjnej na powstawanie próchnicy

Bakterie, które w większości stanowią płytkę nazębną, to Streptoccocco mutans. Składające się na nie kwasy i cukry z biegiem czasu obniżają pH jamy ustnej. Przy okazji też demineralizują szkliwo, osłabiając je i czyniąc podatnym na powstawanie wgłębień. W ten sposób nieusunięta płytka nazębna znacznie zwiększa ryzyko próchnicy. Płytka bakteryjna zlokalizowana w okolicach przydziąsłowych prowadzi z kolei do stanów zapalnych dziąseł.

Sposoby usuwania płytki bakteryjnej

Aby uniknąć próchnicy, stanów zapalnych dziąseł i innych przykrych konsekwencji zdrowotnych, należy regularnie usuwać płytkę bakteryjną z jamy ustnej, a także starać się ograniczać jej wykształcanie. W tym celu zaleca się:

  • Sumiennie przestrzegać zasad higieny jamy ustnej – zęby należy myć przynajmniej dwa razy dziennie przez dwie minuty (najlepiej robić to po każdym posiłku, nawet przekąsce), a do tego stosować płyny do płukania ust oraz nici dentystyczne, które pomogą usunąć naloty z miejsc trudno dostępnych.
  • Ograniczyć spożywanie produktów bogatych w cukry – pożywienie, które sprzyja powstawaniu płytki bakteryjnej, to zwłaszcza lepkie słodycze (przyklejają się do powierzchni zębów i niszczą szkliwo). Warto także jak najrzadziej sięgać po kolorowe, gazowane napoje (coca-colę, przetworzone soki, itp.).
  • Regularnie odwiedzać stomatologa – na wizyty kontrolne do stomatologa należy się zgłaszać dwa razy do roku. W ich trakcie specjalista przeprowadza profesjonalną higienizację jamy ustnej, która pozwala niezwykle precyzyjnie oczyścić uzębienie ze wszelkich szkodliwych nalotów.

Lokalizowanie płytki bakteryjnej

Miejsca bytowania płytki bakteryjnej bywają trudne do dostrzeżenia. Z tego względu powstały specjalne tabletki wybarwiające. To produkty charakteryzujące się dużą skutecznością i prostym sposobem użycia, tworzone na bazie nietoksycznych, roślinnych barwników. Aby zlokalizować płytkę nazębną, wystarczy rozgryźć tabletkę i pozwolić rozpuścić się jej zawartości w ślinie. Uwolniony w ten sposób preparat rozprowadza się po zębach językiem, po czym przepłukuje jamę ustną wodą. W efekcie obszary, w których bytuje płytka bakteryjna zabarwiają się na czerwono, niebiesko czy różowo – w zależności od producenta tabletek.

Tabletki do wybarwiania płytki bakteryjnej doskonale sprawdzają się zwłaszcza w przypadku dzieci. Ale nie tylko. Dzięki nim, każdy jest w stanie z łatwością zwiększyć jakość swojego czyszczenia zębów. Istotny atut tabletek do wybarwiania płytki nazębnej to także niewielka cena – można je nabyć za jedynie kilka złotych.

Płytka bakteryjna – garść najważniejszych informacji

Mirosław Fojut

Lekarz specjalista, pasjonat rynku szczoteczek elektrycznych oraz towarzyszących im innowacji. Jestem autorem artykułów dotyczących nie tylko mojego zawodu, czyli chorób jamy ustnej i zębów, ale także tych bardziej „na luzie”, o tym, co w dentystycznej trawie piszczy. Śledzę na bieżąco nowinki dentystyczne od Ameryki po Chiny, aby móc dzielić się swoją wiedzą nie tylko ze swoimi pacjentami, ale też Wami, czytelnikami. Żywię tym samym nadzieję, że moi koledzy po fachu również zaczną się otwierać na innowacje po zapoznaniu się z nimi i wprowadzać nowatorskie metody leczenia do polskich gabinetów.
Back to top button