Remineralizacja a demineralizacja zębów – wszystko, co powinieneś wiedzieć

Remineralizacja i demineralizacja zębów to procesy, które zachodzą w organizmie cały czas. Ten pierwszy to wbudowywanie się niezbędnych minerałów w szkliwo i kości, zaś drugi jest procesem przeciwstawnym – oznacza ubytki składników mineralnych z wymienionych struktur. Oczywiście, zdecydowanie korzystniejsza dla zębów jest remineralizacja, dlatego każdy z nas powinien dążyć do tego, aby więcej składników wbudowywało się w tkankę szkliwa, niż z niej ubywało. Sprawdź, jakie czynniki wpływają na remineralizację i demineralizację zębów.

Czym jest remineralizacja zębów?

Remineralizacja zębów jest procesem mającym bardzo istotny wpływ na kondycję szkliwa. To dzięki niej zęby stają się odporne na drobnoustroje, włączając w to bakterie prowadzące do rozwoju próchnicy. Proces remineralizacji polega na wbudowywaniu się w szkliwo  minerałów, takich jak wapń, fosfor i magnez. Dostarczać je do organizmu można wraz z pożywieniem, a także poprzez produkty do higieny jamy ustnej – remineralizujące pasty do zębów, żele i płyny do płukania ust.

Remineralizacji zębów można poddać się także w gabinecie stomatologicznym. Tam najpierw dentysta przeprowadza skaling i piaskowanie, czyli zabiegi oczyszczające szkliwo. Następnie wykonuje fluoryzację – operację, której celem jest „nasączenie” zębów odpowiednią dawką fluoru. Po takim zabiegu zęby pacjenta stają się odporniejsze na ataki szkodliwych bakterii.

Demineralizacja zębów

Procesem przeciwnym do remineralizacji zębów jest demineralizacja. To sytuacja, w której ze szkliwa zaczynają ubywać wartościowe składniki. Najczęściej dzieje się tak na skutek spożywanych produktów. Demineralizację wspierają zwłaszcza posiłki bogate w cukry oraz kolorowe napoje. Dostające się za ich sprawą do jamy ustnej bakterie i kwasy osłabiają szkliwo, powodując jego niszczenie się. W efekcie zęby stają się wrażliwe na urazy, mogą łatwo pękać i kruszyć się, zwiększa się również ich podatność na próchnicę.

Należy pamiętać, że szkliwo nie ma naturalnej zdolności do odbudowywania się, co sprawia, że w przypadku pojawienia się w nim ubytków konieczna staje się interwencja stomatologa. Właśnie dlatego procesom demineralizacji zębów warto starać się zapobiegać.

Od czego zależy kondycja szkliwa?

Remineralizacja i demineralizacja szkliwa to procesy, które uwarunkowane są wieloma czynnikami. Nie na wszystkie z nich mamy wpływ, jednak na pewno warto się z nimi zapoznać:

  • Dieta – wspominaliśmy już o niej kilka zdań wcześniej. Demineralizacji szkliwa sprzyja spożywanie dużych ilości słodyczy oraz gazowanych napoi. Wytwarzane z tych produktów drobnoustroje znacząco obniżają pH jamy ustnej. Gdy spada ono poniżej wartości 5,5, zaczyna się proces demineralizacji szkliwa. Aby go ograniczyć, należy słodkości spożywać wstrzemięźliwie i myć zęby najlepiej około 30 minut po każdym posiłku (tyle czasu potrzebuje bowiem jama ustna, aby wyregulować po jedzeniu poziom pH).
  • Higiena jamy ustnej – lekarze preferują, by myć zęby po każdym posiłku, ale absolutne minimum to szczotkowanie uzębienia dwa razy dziennie (rano i wieczorem). Czynność ta powinna być uzupełniana usuwaniem nalotów z miejsc trudno dostępnych nicią dentystyczną bądź irygatorem stomatologicznym, a także pielęgnacją języka. Jeśli ktoś nosi aparat ortodontyczny albo uzupełnienia protetyczne, i one powinny być regularnie oczyszczane. Zaniedbanie podstawowych czynności pielęgnacyjnych sprawia, że w jamie ustnej zaczynają nagromadzać się resztki pokarmowe i bakterie, które sprzyjają demineralizacji.
  • Choroby – rozmaite schorzenia mogą zaburzać proces remineralizacji szkliwa albo wspierać demineralizację. Należą do nich chociażby niedoczynności przytarczyc (skutkują zmniejszeniem wydzielania hormonów, które wspierają remineralizację) czy refluks żołądkowo-jelitowy (powoduje częsty kontakt jamy ustnej z kwasem solnym oraz jego oparami).
  • Leki – do demineralizacji szkliwa mogą prowadzić niektóre antybiotyki stosowane podczas leczenia infekcji bądź osłonowo, a także leki zażywane długoterminowo (te mogą zaburzać pracę śliny). Należy przy tym pamiętać, że medykamenty przyjmowane przez kobiety w ciąży grożą zaburzeniami w mineralizacji zębów także u rozwijającego się płodu.
  • Problemy z odżywianiem – groźna dla szkliwa jest zarówno anoreksja jak i bulimia. Ta pierwsza choroba powoduje, że do organizmu nie jest dostarczanych wystarczająco dużo wartościowych minerałów, przez co procesy remineralizujące zostają zaburzone. W przypadku bulimii na skutek częstych wymiotów dochodzi do regularnego kontaktu szkliwa z uwalnianymi z żołądka kwasami, które osłabiają zęby.
  • Niedobory witamin i fluoru – niekorzystny wpływ na kondycję szkliwa mają zwłaszcza niedobry witaminy D (odpowiada za właściwą gospodarkę fosforanowo-wapniową) oraz magnezu (reguluje ilość parathormonu, który zapobiega hipokalcemii). Jeśli chodzi o fluor – jego braki powodują wolniejsze wchłanianie jonów wapnia i fosforu. Należy w tym miejscu jednak podkreślić, że kłopotliwy może być także nadmiar fluoru – grozi on fluorozą.

Za kondycję szkliwa odpowiadają ponadto takie czynniki jak wiek (u osób starszych szkliwo jest naturalnie słabsze), zabiegi wybielające zęby (mowa tu o zbyt częstym i intensywnym rozjaśnianiu szkliwa), a także nieszczelne wypełnienia stomatologiczne (umożliwiają one resztkom pokarmowym bytowanie w trudno dostępnych zakamarkach jamy ustnej i tym samym obniżanie jej poziomu pH).

Remineralizacja a demineralizacja zębów – wszystko, co powinieneś wiedzieć

Mirosław Fojut

Lekarz specjalista, pasjonat rynku szczoteczek elektrycznych oraz towarzyszących im innowacji. Jestem autorem artykułów dotyczących nie tylko mojego zawodu, czyli chorób jamy ustnej i zębów, ale także tych bardziej „na luzie”, o tym, co w dentystycznej trawie piszczy. Śledzę na bieżąco nowinki dentystyczne od Ameryki po Chiny, aby móc dzielić się swoją wiedzą nie tylko ze swoimi pacjentami, ale też Wami, czytelnikami. Żywię tym samym nadzieję, że moi koledzy po fachu również zaczną się otwierać na innowacje po zapoznaniu się z nimi i wprowadzać nowatorskie metody leczenia do polskich gabinetów.
Back to top button