Szukaj szczoteczki

Czym jest hiperdoncja?

28 kwietnia 2018

Hiperdoncja – schorzenie genetyczne, przez które w naszej jamie ustnej jest więcej zębów niż być powinno. Generalnie rzecz biorąc, za dziecka powinniśmy mieć 20 zębów mlecznych, zaś jako dorośli – 32: 8 siekaczy, 4 kły, 8 zębów przedtrzonowych i 12 trzonowych. Kiedy jest choćby o jeden ząb więcej, mamy do czynienia właśnie z hiperdoncją. Defekt ten jest stosunkowo rzadki, pojawia się u 0,3-1,8% dzieci z uzębieniem jeszcze mlecznym i u 2-3,1% dorosłych z uzębieniem stałym. Jest dużo częstsze w przypadku mężczyzn niż kobiet. Występuje około 2 razy częściej w tej grupie. Dodatkowe zęby najczęściej wyrastają w szczęce, w wyjątkowo rzadkich wypadkach, nawet w żuchwie.

Przyczyny hiperdoncji

Niektórzy błędnie uważają, że hiperdoncja to wynik złej higieny jamy ustnej. W rzeczywistości, nasza higiena nie ma żadnego związku z tą przypadłością. Jej najczęstszymi przyczynami są choroby genetyczne takie jak:

  • dysplazja obojczykowo-czaszkowa
  • zespół Downa
  • zespół Crouzona
  • zespół Gardnera
  • zespół Ehlersa-Danlosa
  • zespół Leoparda.

Może zdarzyć się też tak, że jest wynikiem nadmiernej aktywności listewki zębowej (czyli tworu, z którego powstają zęby).

Czasem spowodowana jest ona również nieprawidłowościami anatomicznymi w okolicach szczęki i żuchwy, jak rozszczepione podniebienie, tudzież warga. Najrzadszym powodem jest z kolei tzw. trzecie ząbkowanie, czyli sytuacja, kiedy to po erupcji zębów stałych następuje jeszcze trzecia wymiana uzębienia.

Ta niezwykle rzadka przypadłość zawsze powinna być zbadana przez dentystę. Oceni on, które zęby wymagają usunięcia i pozwoli nam na zachowanie optymalnej ilości zębów.

Typy hiperdoncji

Hiperdoncję dzielimy na rzeczywistą i rzekomą. W przypadku hiperdoncji rzeczywistej dochodzi do sytuacji, kiedy pacjent ma zbyt wiele zębów stałych. Dodatkowe zęby mogą nie odstawać wizualnie od „zwykłych” zębów, lub mieć pewne ułomności w budowie. Dotyczy ona głównie siekaczy, które będą wówczas ustawione bardzo ciasno obok siebie. Takie zęby można spokojnie zostawić pacjentowi, jeśli ich budowa nie odstaje od normy, zaś sam pacjent nie odczuwa przez nie dyskomfortu. Bardzo rzadkim zjawiskiem jest tzw. meziodens, czyli sytuacja, w której dodatkowe zęby wyrastają między przednimi zębami górnymi lub dolnymi. Czasem dodatkowe zęby pojawiają się też w okolicach trzonowców, od strony policzka lub języka. Oprócz nietypowego położenia, charakteryzują się też budową, która zdecydowanie różni się o prawdziwych zębów trzonowych.

Z kolei hiperdoncja rzekoma to sytuacja, w której przynajmniej jeden ząb mleczny nie wypadł, rezydując obok zębów stałych.

Zęby w hiperdoncji

Możemy wyróżnić:

  • zęby nadliczbowe – cechuje je nieprawidłowa budowa. Mają one nieprawidłowy kształt (bardzo często stożka). Zazwyczaj się je usuwa.
  • zęby dodatkowe – jak sama nazwa mówi, jest ich więcej niż powinno, jednak mają prawidłową budowę przez co nie usuwa się ich (oczywiście, jeśli nie przeszkadzają pacjentowi).

Położenie też ma znaczenie. Jeśli chodzi o to kryterium możemy wyróżnić:

  • zęby pośrodkowe – występują w obrębie siekaczy, najczęściej w linii pośrodkowej pomiędzy jedynkami
  • zęby w okolicy przedtrzonowców oraz trzonowców: przytrzonowe (obok zębów trzonowych) oraz zatrzonowe (za ósemkami).

Objawy hiperdoncji

Tym, co stanowi najbardziej oczywisty objaw hiperdoncji jest zwiększona liczba zębów w jamie ustnej. Może, lecz nie musi to być przyczyną powstania pewnego defektu estetycznego. Ma to miejsce wtedy, gdy nadliczbowe czy dodatkowe zęby wyżynają się w widocznym miejscu.

Z racji, że zęby te zajmują miejsce w kości mogą być przyczyną zablokowania rozwoju innych zębów. Prowadzi to do zaburzeń wyrzynania się pozostałych zębów. Musimy jednak w tym miejscu zaznaczyć, że wiele zębów nadliczbowych nie wyrzyna się w ogóle. Przez to zostają zębami zahamowanymi. oznacza to, że mimo, iż taki ząb jest w pełni wykształcony, pozostaje całkowicie otoczony kością.

Hiperdoncja może być przyczyną pojawienia się stanów zapalnych w obrębie przyzębia. Poza tym ząb pośrodkowy (mesiodens) często staje się czynnikiem predysponującym do wystąpienia diastemy. Jeśli mamy zęby nadliczbowe lub dodatkowe możemy mieć problem ze względu na to, że pojawiają się przesunięcia i stłoczenia pozostałych zębów.

Leczenie

Jak się zapewne domyślacie, jedynym sposobem na leczenie hiperdoncji jest usunięcie nadmiaru zębów. Sama procedura przebiega tak samo, jak w przypadku ekstrakcji innych zębów, lecz w wielu przypadkach dentysta napotyka trudności, związane z niecodziennym kształtem i umiejscowieniem nadprogramowego uzębienia. W przypadkach naprawdę skomplikowanych, leczeniem zajmie się chirurg.

Czasem bywa jednak tak, że możemy zostawić nadprogramowy ząb w jamie ustnej, jeśli jego położenie nie stanowi większego problemu dla zdrowia innych zębów. Niekiedy taki ząb może być nawet pożyteczny, na przykład wtedy, gdy znajdujący się obok niego ząb “normalny” należy usunąć z powodu choroby.

Oczywiście, po usunięciu takich zębów konieczne jest leczenie ortodontyczne, mające na celu uporządkowanie łuku zębowego. Z tego też powodu, najlepiej jest zdiagnozować i wyleczyć hiperdoncję jak najwcześniej, ponieważ u dzieci leczenie ortodontyczne jest krótsze i powoduje mniejszy dyskomfort.

Jestem stomatologiem. Publikuję artykuły związane z tematyką zębów i dziąseł w Internecie. Interesuję się żywo tematyką dbania o higienę jamy ustnej nie tylko zawodowo, ale także prywatnie. Testuję nowe produkty, które mają zapewnić jeszcze dokładniejsze czyszczenie uzębienia. Chciałbym się podzielić swoją wiedzą i doświadczeniem tak, by więcej osób zrozumiało, jak ważne jest dbanie o odpowiednią higienę jamy ustnej.

social media
Sending
Ocena czytelników
5 (1 vote)
Kategoria : Blog

Dodaj komentarz

<