Szukaj szczoteczki

Niezwykła moc śliny

12 lutego 2018

Czym jest ślina, każdy z nas wie. To wodnisty, niekiedy lekko spieniony płyn, który produkują nasze gruczoły ślinowe. Większość z nas jest na tyle przyzwyczajona do jego obecności, że nie jest świadoma ogromnej roli, jaką ślina pełni w naszej jamie ustnej.

Jakie właściwości posiada ślina?

Gruczoły ślinowe wytwarzają ślinę, która jest mieszaniną różnych składników. Około 65% objętości śliny wytwarzana jest przez śliniankę podżuchwową, 30% przez przyuszną a 5% – przez podjęzykową. Małe gruczoły ślinowe, które rozmieszczone są głównie na wargach, policzkach, podniebieniu i języku, mają nieznaczny udział w produkowaniu ogólnej objętości tej cieczy.

Ślina każdego człowieka jest podobna i może zostać scharakteryzowana w następujący sposób:

  • przejrzysta, ew. lekko mętna,
  • bezbarwna,
  • pH 6,8 – 7,2,
  • gęsta 1,002 – 1,12 g/ml,
  • osmolalności zazwyczaj niższej niż osocza.

W ciągu doby, organizm człowieka wytwarza od 750 do 1000 ml śliny; w warunkach podstawowych wydzielamy ją w „trybie ciągłym” ok. 0,3 – 0,5 ml/min, natomiast podczas snu – nawet pięćdziesiąt krotnie mniej. Ilość produkowanej śliny może zmniejszyć się pod wpływem stresu, a zwiększyć – wskutek odczuwania zapachu, smaku, czy podczas żucia.

Jakie składniki znajdują się w ślinie?

W ślinie znajduje się wiele składników. Wśród tych, które wpływają na zdrowie uzębienia i całej jamy ustnej, należy wymienić:
wodę – nawilża jamę ustną i tworzy w niej ochronny biofilm, zapobiegający powstawaniu urazów,
wapń i fosfor – to pierwiastki, które biorą czynny udział w procesach remineralizacji szkliwa,
układy buforujące oparte na węglowodanach – pomagają utrzymać odpowiedni poziom pH w jamie ustnej,
immunoglobuliny – chronią przed zakażeniami.

Jakie funkcje pełni ślina?

Ślina to niedoceniany przez nas płyn, który bierze udział praktycznie w każdym procesie, który zachodzi w jamie ustnej:

  • nawilża błony śluzowe,
  • pomaga formować i przełykać pokarm,
  • usuwa resztki pokarmów,
  • rozpoczyna procesy trawienne,
  • rozpuszcza składniki pokarmowe,
  • „spłukuje” bakterie pokarmowe,
  • umożliwia odczuwanie smaku,
  • działa antybakteryjnie,
  • przyspiesza gojenie się ran,
  • umożliwia poprawne mówienie,
  • stanowi barierę ochronną przed zakażeniami dla organizmu,
  • neutralizuje kwaśny odczyn płytki nazębnej, dzięki czemu pomaga chronić zęby przed próchnicą.

Zaburzenia związane z wydzielaniem śliny:

  • hiposaliwacja – zmniejszone wydzielanie się śliny,
  • kserostomia – patologiczna suchość jam ustnej, spowodowana uszkodzeniem ślinianek,
  • ślinotok – wydzielanie zbyt dużych ilości śliny, np. wskutek zatrucia metalami ciężkimi czy choroby nowotworowej przełyku,
  • kamień nazębny – zmniejsza kwasowość śliny,
  • wydalanie razem ze śliną zażywanych leków, które może przyczyniać się do różnych chorób jamy ustnej,
  • zespół Sjogrena – autoimmunologiczne uszkodzenie m. in. komórek ślinianek, które objawia się suchością jamy ustnej.

Czy potrzebuję sztucznej śliny?

Znaczną ulgę niektórym osobom z zaburzoną pracą ślinianek, przynosi stosowanie tzw. sztucznej śliny – chemicznego płynu, podobnego pod względem chemicznym do ludzkiej śliny. Doskonale nawilża on śluzówkę, wspomaga procesy remineralizacji, chroni przed próchnicą i pomaga w trawieniu. Lekarz może zadecydować o konieczności ich stosowania, jeżeli borykasz się z problemem patologicznej suchości w ustach.

Ślinę wytwarza prawie każdy z nas – dlatego na co dzień nie doceniamy wyjątkowych ról, jakie pełni w naszej jamie ustnej. Warto jednak zadbać o to, by pomóc śliniankom tworzyć jej odpowiednią ilość każdego dnia, wypijając co najmniej 1,5 litra wody każdego dnia oraz reagując na wszelkie patologiczne odchylenia od normy.

Kategoria : Blog