Szukaj szczoteczki

Aparaty ortodontyczne – rola i rodzaje

26 lipca 2017

Wady zgryzu to jedno z bardzo powszechnych schorzeń. Dotyczy ono około 60% osób i wiąże się z wieloma nieprzyjemnymi konsekwencjami. Aparaty ortodontyczne pomagają skorygować takie wady, jak stłoczenia zębów, cofnięcia żuchwy czy duże szpary międzyzębowe. Choć ich noszenie jest w dzisiejszych czasach całkiem modne – jest także kosztowne i niekomfortowe. Jakie są rodzaje aparatów ortodontycznych i jaką rolę mają spełniać w naszej jamie ustnej?

Rola aparatu ortodontycznego

Do podstawowych ról aparatów ortodontycznych zaliczają się:

  • korygowanie wad zgryzu,
  • wyleczenie wad szczękowo-twarzowych,
  • zabezpieczenie zębów przed próchnicą i chorobami przyzębia,
  • poprawienie samooceny pacjenta,
  • wyleczenie wad wymowy.

Noszenie aparatu skutkuje koniecznością częstych wizyt u ortodonty, który kontroluje w jakim stanie jest nasz zgryz. Wiąże się także z większym ryzykiem próchnicy i demineralizacji szkliwa.

Przeciwwskazania do noszenia aparatu ortodontycznego

Niestety – nie u każdego można zastosować leczenie zgryzu. Do najczęściej występujących przeciwwskazań zaliczają się:

  • choroby miazgi zęba,
  • choroby przyzębia,
  • choroby tkanek otaczających ząb,
  • uczulenie na składniki stopu metalu,
  • ubytki, nieszczelne wypełnienia, które należy przed założeniem aparatu wyleczyć,
  • niektóre choroby, takie jak cukrzyca, białaczka, osteoporoza.

Rodzaje aparatów ortodontycznych

Aparat ruchomy

Jest on dedykowany głównie dzieciom w grupie wiekowej od 8 do 12 lat. Takie aparaty składają się z akrylowej płytki w wybranej przez malucha kolorystyce, drucianych pętli które zostają dopasowane przez ortodontę do zębów, klamer i w niektórych sytuacjach sprężyn, śrub. Aparat ruchomy noszony jest zgodnie ze wskazaniami lekarza, zazwyczaj około kilkunastu godzin dziennie. Samo leczenie może trwać kilka, nawet kilkanaście lat, a jego skuteczność uzależniona jest głównie od regularności noszenia aparatu.

Wskazania do noszenia aparatu wyjmowanego to między innymi:

  • asymetria w rysach twarzy,
  • cofnięta bądź wysunięta broda,
  • szpary między zębami,
  • wady wymowy,
  • ciągle otwarta buzia.

Aparat stały

Aparat stały zakłada się zazwyczaj dopiero w chwili, kiedy pacjent ma wszystkie stałe zęby – dedykowany jest więc głównie młodzieży i osobom dorosłym. Choć zęby można wyprostować w każdym wieku należy pamiętać, że z upływem czasu tkanka kostna staje się twardsza – wady zgryzu jest więc trudniej wyleczyć i jest to bardziej bolesne. Aparat stały składa się z przyklejanych do zębów zamków (metalowych bądź kosmetycznych), łuków i ligatur (gumek, elementów, które wymienia się przy każdej wizycie u ortodonty) i mocujących pierścieni. Może być wykonany np. z metalu, porcelany bądź akrylu. U niektórych pacjentów dodatkowymi elementami aparatu mogą być łuki podniebienne, śruby bądź sprężyny. Czas prostowania zgryzu w tym wypadku to zazwyczaj ok. 2 – 3 lata.

Przygotowanie do założenia aparatu: pierwszym krokiem jest dokładne oczyszczenie zębów oraz wyleczenie wszystkich ubytków. Następnie wykonuje się zdjęcie rentgenowskie. Później specjalista pobiera wycisk ortodontyczny – odcisk zębów, szczęki i żuchwy. Po analizie przeprowadzonych badań, ortodonta wybiera najlepszą metodę leczenia oraz dobiera aparat ortodontyczny.
Jak widać, u każdej osoby aparat ortodontyczny musi być dopasowywany indywidualnie. Jego noszenie, choć prowadzić ma do wymarzonych prostych zębów, jest zawsze bolesne i w przypadku aparatu stałego – utrudnia prawidłową higienę zębów. Dlatego też podczas prostowania zgryzu należy zgłaszać każdą wątpliwość specjaliście i szczególnie dokładnie dbać o swoje uzębienie.